İş & Finans

Devalüasyon Nedir?

Sözlük anlamı değerden düşme olan devalüasyon ekonomik anlamda ise ulusal paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin düşürülmesi veya aynı anlama gelmek üzere döviz kurunun yükseltilmesidir. Böyle bir durumda para biriminin değerini düşüren ülke, diğer paralara göre kendi parasının paritesini (aradaki oranı) değiştirmiş olmaktadır.

Özellikle sabit kur sistemi için geçerlidir. Bu sistemde yerli paranın yabancı paralar karşısındaki değeri hükümet tarafından belirlenir ve devalüasyonda hükümet kararıyla ve aniden yapılır. Devalüasyon, kanunla veya kararnameyle yapılan resmî ve sonuçları önemli olan bir olaydır. Örneğin, 1 ABD doları = 1,5 TL iken bu parite, 1 ABD doları = 1,8 TL durumuna getirilirse TL’nin değeri % 20 oranında devalüasyon yapılmış olmaktadır.Bu tür bir ayarlamada dolara bağlı olan diğer yabancı paralar karşısında da aynı devalüasyon gerçekleşmiş olmaktadır. Böylece dolar yanında avro, sterlin gibi paralara göre TL’nin değeri düşmüş, bu paraların değeri yükselmiş olmaktadır. Değişken kur sistemlerinde kurlar, arz ve talebe bağlı olarak yükseldiği ve bu yükseliş devletin müdahalesi ile olmadığı için devalüasyon terimi kullanılmaz. Yani döviz piyasası üzerinde hükümet müdahalesi ya yoktur ya da en aza indirilmiş olup kurlar arz ve talebe göre kendiliğinden değişir. Bununla birlikte her iki sistemde de kurlardaki değişmelerin etkileri aynıdır. Genellikle resmî döviz kurları Amerikan doları cinsinden ifade edildiği için, devalüasyona gitmek isteyen ülke doların kur fiyatını arttırır. Buna bağlı olarak öteki dövizlerin fiyatı da artar.