Coğrafya

Doğada Yön Bulma Yöntemleri

Yön, denildiğinde aklımıza hep kuzey, güney, doğu, batı olarak dört yön ve birde pusula gelir.İnsanlar bir yerden bir yere gidebilmek için yönünü bilmesi gereklidir.Teknolojinin gelişmesiyle yön bulma yöntemleri de gelişmiştir.Navigasyonlar çıkmış hayat kolaylaşmıştır.Peki doğada yalnız olduğumuzda ve yanımızda hiçbir elektronik cihaz olmadığını varsayarsak yönümüzü nasıl buluruz hiç düşündünüz mü?

Doğada Yön Bulma Yöntemleri

Yön bir insanın hedefine ulaşabilmesi için çok önemlidir.En basit yön bulma aracı pusuladır.Pusula yatay konuma getirip düz bir zemine koyulur.İçindeki iğnesi duruncaya kadar beklenir.İğnenin beyaz yada renksiz olan ucu güneyi, mavi olan ucu ise kuzeyi gösterir. En hassas pusula dahi kesin sonucu vermez.Yönün pusula ile tam bulunabilmesi için yer ve zamana göre değişen sapma açısının hesaplanması gereklidir.Sapma açısı hesaplanıp tespit edilen yöne eklenerek kesin yön bulunmuş olur.Camilerde kıble istikameti bu şekilde hesaplanmaktadır.

Haritalardan baktığımızda ise, haritaların üst kısımları daima kuzeyi, altı güneyi göstermektedir.Yüzümüz haritaya bakarken sağımız doğu, solumuz ise batı yönünü göstermektedir.

Pusulamız Yoksa Yönümüzü Nasıl Buluruz?

Pusula yokluğunda başka aletlerle de yön tahini yapabiliriz.

Çubuk Metodu İle Yön Bulma

Doğada yönümüzü kaybettik ve yanımızda yön bulabileceğimiz hiç bir şey yok.Çubuk metodu ile yönünüzü bulabilirsiniz.Yön bulmada en eski yöntem çubuk metodudur.Zaman alan bir yöntemdir beklemek gerekir.Bu yönteme başlamak için, 1 metre boyunda bir çubuk bularak yere dikilir.Dikilen çubuğun gölge yönüne bakılır.(Güneşin tepeye ulaşmadığından emin olunuz).Baktığınız gölgenin ucuna bir işaret (taş, çizgi.. gibi) koyun.Koyulan ilk işaret dünyanın her yerinde batıyı gösterir.Birinci işaretten sonra sopayı bozmadan 15 dakika gölgenin yer değiştirmesini bekleyin.Yeri değişen gölgeyi aynı şekilde işaretleyin.Sonra ilk noktayı sol tarafınıza, ikinci noktayı sağ tarafınıza alın.Bu şekilde önünüz kuzeyi gösterecektir.Bu yöntemle dünyanın neresine giderseniz gidin sonuç hep aynıdır.

Saat Yöntemi ile Yön Bulma

Saatler de yön bulmamıza yardımcı olabilirler.Gündüz vakti ise saatin akrebi güneşe doğru döndürülür.Bu işi tam yapabilmek için bir ipin ucuna taş bağlarız.İpin düşey konuma getirilmesi ile birlikte, saatin akrebi ve ipin gölgesi kesiştirilir.Saatin 12 konumu ile bu gölgenin çakıştığı nokta güneyi göstermektedir.

Güneşe bakarak da yön tahini yapabiliriz.Güneş doğudan doğup, batıdan batmaktadır.Sabah ve öğle arasında güneş doğu ile güney arasına gelir.Saat 10 civarında güneşe döndüğümüzde yönümüz Güneydoğudur.Öğleden sonra ise güney ile batı arasındadır.

Gece Yönümüzü Nasıl Buluruz?

Geceleri yıldızları görebiliyorsak, kutup yıldızı yardımı ile yönümüzü bulabiliriz.Kutup yıldızı tam kuzeyde bulunur ve diğer takım yıldızlarından daha parlak bir yıldızdır.En uçta olan takım yıldızına Küçük Ayı ismi verilmektedir.Yüzümüzü kutup yıldızına dönersek, önümüz kuzey, arkamız güney, sağ doğu ve sol batı olur.

Şehirlerde yön bulmak istiyorsak, Cami minarelerinin şerefe kapıları kıbleye doğru (Güneye) açılmaktadır.Karıncalar yuvalarının giriş kısımlarını kuzeyden gelen rüzgar nedeni ile güneye çevirirler.Bu sebepten dolayı bazı ağaçlar da güneye doğru eğik dururlar. Bu yön bulma yöntemleri ile yaklaşık olarak yönünüzü bulabilirsiniz.