Sağlık & Fitness

Elektrik Çarpılmasına Karşı Alınması Gereken Önlemler

Elektrik çarpılmalarında;şok,bilinç kaybı,çeşitli derecelerde yanıklar,kasılma ve kramplar,böbreklerin çalışmasında bozukluk,solunum ve kalp durması gibi olaylar meydana gelir.

Çarpılmada vücuttan geçen akım miktarı,akımın geçtiği yol,akıma maruz kalma süresi ve vücut direnci önemli faktörleri oluşturur.

İnsan Vücudundan Geçen Akımın Etkileri

Akım Şiddeti    Fizyolojik Belirtisi

0.01 mA                            Akımın hissedilme sınırı,elde gıdıklanma

1-5 mA                              Elde uyuşma, el ve kol hareketinin zorlaşması

5-15 mA                            Elde, kolda kramp başlaması, tansiyon yükselmesi

15-25 mA                          Kasılmalar artar, ancak kalp etkilenmez

25-80 mA                         Tahammül edilebilir akım şiddetidir

80-100 mA                       Kalpte fibrilasyon meydana gelir, şuur kaybolur.

Elektrik Çarpmalarında Yapılması Gerekenler

  • Elektriği kesmek için sigortaları kullanın,
  • Lastik tabanlı ayakkabı giyin, kuru bir lastik eldiven takın,
  • Elektrik akımını iletmeyecek kuru bir cismin üzerine çıkın,
  • Elektrik çarpan kişinin yakınındaki kablo gibi iletkenleri, yalıtkan bir çubukla uzaklaştırın,
  • Hastayı giysilerinden çekerek bölgeden uzaklaştırın,
  • Hasta hala nefes alıp vermiyorsa ve nabzı yoksa solunum yardımı ve kalp masajına girişiniz,
  • Elektrik çarpan kişiye kalın lastik tabanlı ayakkabınız yoksa dokunmayın,
  • Sigortaları kapatmadan yaralıya temas etmeyin,
  • Çıplak elle çarpılmış kişiye dokunmayın,
  • Çocukları olay yerinden uzak tutun,
  • Dokunmak için iletken cisimler kullanmayın.

Elektrik Çarpmalarında Yapılmaması Gerekenler

  • Elektrik çarpan kişiye çıplak elle dokunmayın,
  • Sigortaları kapatmadan yaralıya temas etmeyin,
  • Dokunmak için iletken cisimler kullanmayın.

İlkyardım Müdahalesi Şu Aşamalardan Oluşur:

  1. Elektrik akımı şalterden kesilmeli, bu yapılamıyorsa çıplak kablo ile kazazedenin teması iletken olmayan bir cisim kullanılarak kesilmelidir.
  2. Kaza ortamında hemen ilk yardımın ABC’si kontrol edilmeli ve sağlanmalı, bilinç kaybı var ise koma pozisyonu verilmelidir.
  3. Yanık varsa bakımı yapılır, fiziksel ve psikolojik olarak rahatlatılır, kazazede ayağa kaldırılmadan nakli sağlanır. Düşmeye bağlı kırık varsa tespit işleminden sonra nakil gerçekleştirilir.

Elektrik Çarpmalarından Korunmak İçin Alınacak Önlemler

Koruyucu Yalıtma

Normalde gerilim altında olmayan ancak kullanım esnasında elektriklenebilecek el aletleri ve cihazların yalıtkanlı yapılmasıdır.

Elektrik işlerinde kullanılan pense, karga burun, yan keski, tornavida ve benzer el aletleri uygun şekilde yalıtılmış, yağdanlık, süpürge, fırça gibi temizlik aletlerinin sapları yalıtkan malzemeden yapılmış olmalıdır.

Küçük Gerilim Kullanma

Bir çalışma veya yalıtım hatasında elektrik çarpmasının etkili olmaması için elektrikli araçların 42 V luk gerilimin altında çalışacak şekilde tasarlanmasıdır. Bu tür araçlarda ayrıca topraklama yapılmasına ihtiyaç yoktur. Kazan içinde buna benzer dar ve iletken kısımları bulunan yerlerde, ıslak yerlerde, alternatif akımla çalışan lambalar kullanıldığı taktirde küçük gerilim kullanılmalıdır. Bu devrelerdeki fişler aynı yerde bulunabilecek daha yüksek gerilimli pirizlere uymayacak türden seçilmelidir.

Sıfırlama

Elektrikli makine ve araçların gövde kısımlarının ( Şaselerinin) nötr iletkenine bağlanmasıdır. Ancak Nötr hattına doğrudan bağlayabilmek için 10 mm2 kesitinde bakır iletken kullanılması zorunludur. Bu durumda fişlerin prizlere takılma yönü sabit tutulmalıdır. Ters takılması durumunda cihazın gövdesine faz verilmiş olacaktır.

Topraklama

Elektrik enerjisinin kullanıldığı yerlerde, üzerinde akım taşıyabilecek madeni kısımların yeryüzündeki toprak ile elektriksel olarak bağlanmasına topraklama denir. Elektrikle çalışan tüm makine ve tezgahların gövdeleri toprak hattına bağlanmalıdır. Ayrıca çelik konstrüksiyonlu çatılar da yıldırıma karşı topraklanmalıdır. Topraklama elektrik çarpmalarına karşı en etkili yöntemdir. Topraklama toprağa çakılan bakır çubuk (3m) veya bakır levha gömülerek yapılır. Bu elamanlara bağlantı düşük dirençli bakır veya alüminyumdan ve meydana gelebilecek en büyük kaçak akımı taşıyabilecek kesitte yapılmalıdır.

Elektrik tesisatının yıllık periyodik kontrollerinde topraklama levha ve çubuklarının toprak dirençleri ölçülmeli direnci 10 ohm dan büyük olanlara ilave levha veya çubuk eklenmelidir. (radyoaktif paratonerlerin toprak direnci 5 Ohm dan küçük olmalıdır.)

Kaçak Akım Rölesi

Elektrik hattına giren ve çıkan akımların birbirine eşit olması gerekliliği prensibine göre çalışan bir koruma elemanıdır.Yani insan vücudundan bir akım geçmesi durumunda giren akımla çıkan akım arasında fark oluşacak ve elektrik devresi kesilecektir. laboratuarlarımızın Elektrik tesisatlarında kaçak akım rölesi mevcuttur.