Din & Felsefe

İslamın Doğuşu ve Yayılması

İslamiyetten Önceki Yaşam

Asya kıtasının güneybatısında bulunan Arap Yarımadasında İslam dini gelmeden önce Araplar kendi yaptıkları putlara taparlardı.Putlarını kabeye koyarak her yıl ziyaret ederlerdi.İnandıkları dinler arasında, Hıristiyanlık, Musevilik ve Haniflik dini vardı.İnsanlar kabileler halinde yaşamaktaydılar.

Kabileler arasında sürekli bir çatışma, bir savaş vardı.Haram ayı dedikleri ayların dışında savaşırlardı.Kız çocuklarına ve kölelere hiç değer verilmez bazende öldürülürdü.Arap yarımadasında iki farklı halk yaşamaktaydı.Bunlardan biri çadırlar kurarak göçebe bir yaşam tarzı olan Bedeviler, diğerleri ise şehir hayatı yaşayan ve geçimini tarımla ,hayvancılıkla geçiren Medenilerdi.

İslamın Doğuşu

İslamın doğuşu Peygamber Efendimiz Hz.Muhammed ile birlikte başlamıştır.O yaradanın habibim diye seslendiği efendilerin efendisiydi.Efendimiz Hz.Muhammed (SAV), 571 yılında Mekke’de doğdu.Annesinin ismi Amine,Babasının ismi Abdullah‘tır.

Efendimiz babası ve annesini küçük yaşta kaybetmiştir.Bu nedenle ona amcası Ebu Talip bakmıştır.Gençlik dönemini ticaret ve çobanlık yaparak geçirmiştir.25 yaşına geldiğinde Hz.Hatice ile evlenmiştir.

Tüm kötülüklerden uzak duran efendimizin ahlakı çok temizdi.Bu doğruluğundan ve temiz ahlaklı oluşundan ona “el-emin” denmekteydi.Peygamber efendimiz Mekke’de yapılan haksızlıklardan, içki içenlerden ve puta tapanlardan hiç hoşlanmazdı.Bu nedenle onların yanında durmaz sık sık Mekke yakınlarında bulunan Nur dağındaki Hira Mağarasına gitmekteydi.

610 yılında Ramazan ayının bir Pazartesi gecesi Hz.Muhammed (SAV) efendimiz yine gittiği Hira Mağarasında ibadet ettiği sırada Cebrail gelerek ona “OKU” dedi.Efendimiz büyük bir korku içerisinde “ben okuma yazma bilmem ki dedi.”Bunu üç kez tekrar eden peygamberimiz sonra “Ne okuyayım” dedi.Bunun üzerine Cebrail Alak suresinin ilk beş ayetini okudu;

“Yaratan Rabbinin adıyla oku!

O, insanı aşılanmış bir yumurtadan yarattı.

Oku, rabbin sonsuz iyilik sahibidir.

Kalemle (yazmayı) öğreten odur.

İnsana bilmediğini öğreten odur.”

Cebrail ayetleri okuduktan sonra peygamberimiz heyecanlı bir şekilde eve koştu.Eve gittikten sonra yatarak Hz.Hatice’den üzerini örtmesini istedi.Bir süre sonra sakinleşmiş olan Hz.Muhammed (SAV) efendimiz,  durumu önce Hz.Hatice’ye sonra amcasının oğlu Hz.Ali’ye, azatlısı Zeyt ve yakın arkadaşı Hz.Ebubekir’e  anlattı onlarda İslam dinini kabul ederek ilk Müslümanlardan oldular.

Hz.Muhammed (SAV), bunun üzerine İslamiyet’i yaymaya çalışınca Mekke halkının tepkisini çeker ve 622 yılında Mekke’den Medine’ye Hicret eder.

Hicretle birlikte İslam Devletinin temelleri atılmış oldu.İslamiyet’in yayılması hızlandı ve Müslüman halkı Mekkelilerin baskısından kurtularak İslamiyet’i serbestçe yaşayabilecekleri bir ortam oluştu.Hicretle birlikte hicri takvimin başlangıcı sayıldı.

Hicret ettikten sonra İslam dininin yayılması ile birlikte Mekkeliler ve Medineliler arasında savaşlar meydana geldi.Bu savaşların en önemlileri;

Bedir Savaşı (624), Müslümanların ilk büyük zaferi olmuş ve Hz. Muhammed’in o kadarda kolay yenilemez olduğu anlaşıldı.Bu savaş, Hz. Muhammed’in Arap Yarımadasındaki otoritesini sağlamlaştırmış oldu.

Uhud Savaşı (625): Yenilgiye doymayan Mekkeliler, bu sefer intikam almak için tekrar saldırmışlar bu savaşta Müslümanları yenmişler  ancak yinede bir sonuca varamamışlardır.

Hendek Savaşı (627): Bu kez Müslümanlığı tamamen kaldırmak isteyen Mekkeliler, tüm güçleriyle Medine’ye saldırdılar.Fakat kazılan hendekleri geçemediler.Bu savaşta da Mekkeliler yenilmiş ve Müslümanlığın yıkılamayacağını anlamış oldular.

Hendek Savaşından sonra 628 yılında Mekkeliler ve Medineliler arasında birbirlerine saldırmamalarını içeren bir antlaşma imzalandı.Bu antlaşma Hudeybiye Antlaşmasıydı.

Daha sonra rahat durmayan Mekkeliler Hudeybiye antlaşmasına uymadılar.Bunun üzerine Medineliler harekete geçerek 630 yılında Mekke’yi ele geçirdiler.Kabe içerisindeki putlar temizlendi.

Hz.Muhammed’in, 632 yılında vefat etmesinden sonra dört halife devri başladı.Halifeler halkın seçimi ile iş başına gelmekteydiler.Hz.Muhammed vefat ettikten sonra yerine geçenlere Halife denir.

İslamiyet’in Yayılışı

Dört Halife Devri (632 – 661)

Peygamberimiz öldükten sonra yerine farklı dönemlerde halifeler geçmiştir.Bunlar ; Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali olmak üzere dört halifedir.

Hz.Ebubekir Döneminde, Hz.Muhammed öldükten sonra türeyen yalancı peygamberler ortadan kaldırılmış Bizanslılarla Ecnadin Savaşı yapılmıştır.Kur’an-ı Kerim’i ezbere bilenler şehit düştüğü için Ayetler toplanıp kitap haline getirilmiştir.

Hz.Ömer Döneminde, sınırları genişleyen Müslüman ülkesini yönetim birimlerine ayrılarak vali atamaları yapılmıştır.İlk İslam ordusu olan Divan-ı Cund kurulmuştur.Adalet işlerine bakan Kadılar tahin edilmiş,Beytü’l Mal (Bütçe) oluşturulup vergi sistemine geçilmiştir.İlk kez Hicri takvim kullanılmaya başlanmıştır.

Hz. Osman Döneminde, İlk donanma oluşturularak Bizans yenilgiye uğratılmıştır.İran’da fetihler yapılmış ve Horasan’ın alınmasıyla Türklerle komşu olunmuştu.İslam’ın yaygınlaşması için Kur’an-ı Kerim’in çoğaltılması karar verildi.

Hz.Ali Döneminde, Hz.Ali ve Muaviye arasında Sıffin Savaşı yapılmış, sonunda halife tahin etmek için Hakem Olayı gerçekleşmiştir.Hakem olayında Müslümanlar; Şii, Emevi ve Harici olmak üzere üçe bölünmüşlerdir.659 yılında Nehrevan Savaşı ile Hz. Ali ilk ayrılıkçı akım olan Haricileri yenmiştir.Bunun üzerine Hariciler, Hz. Ali’ye suikast düzenlerler bu suikast sonucunda Hz. Ali şehid edilir.Böylece Hz. Alinin şehid edilmesiyle dört halife devri sona ermiştir.İslam’ın yaygınlaşması daha sonra Emeviler, Abbasiler ve Karahanlılar dönemi ile devam etmiştir.