Tarih

Lozant Antlaşması Nedir?Şartları ve Bitiş Tarihi Ne Zamandır?

Lozant Antlaşması Nedir? Şartları ve Bitiş Tarihi Ne Zamandır? İşte Lozan Antlaşmasının bilmeniz gereken tüm ayrıntıları şunlardır…

2023 Yılında sona erecek olan Lozan antlaşması ya da diğer ismi ile Lozan Sulh Muahedenamesi 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre’nin Lozan şehrinde yapılmıştır.Katılanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) temsilcileri,Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika ve Yugoslavya temsilcileri ile birlikte Leman gölü kıyısında bulunan Beau – Rivage Palace’ta imzalanmıştır.Lozan Antlaşmasının geçerliliği 100 yıldır.

Sevr Antlaşması’na göre Osmanlı topraklarının paylaşımını gösteren harita.

Lozan Antlaşmasında Hangi Kararlar Alınmıştır?

1-Türkiye – Suriye Sınırı

Ankara Antlaşması’nda çizilmiş olan ve Fransızlarla imzalanan sınırlar kabul edilmiştir.

2- Irak Sınırı

Musul üzerinde antlaşma sağlanamamıştı bu nedenle İngiltere ve Türkiye Hükümeti kendileri aralarında anlaşacaktı.

3- Türk – Yunan Sınırı

Mudanya Ateşkes Antlaşması aynı şekilde kabul edildi.Meriç Nehri’nin batısında bulunan Karaağaç istasyonu  ve Bosnaköy, Yunanistan’ın Batı Anadolu’ya yaptığı zarardan dolayı Türkiye’ye verildi.

4-Adalar

Bozcaada ve Gökçeada özerk bir yönetim olacak şekilde Türkiye’de, Egede bulunan diğer adalar ise İtalya’ya kaldı.Türkiye antlaşmanın bu maddesine uymadı.Sevr Antlaşmasında 12 adalar İtalya’ya diğer adalar ise Yunanistan’a kalmıştı.12 adalar ve Rodos 1945 yılında müttefiklere geçerek Nisan 1947 yılında tamamen Yunanistan’a teslim edildi.

5-Türkiye – İran Sınırı

Türkiye – İran sınırı, 17 Mayıs 1639 yılında Osmanlı İmparatorluğu ve Safevi Devleti arasında imzalanan Kars-ı Şirin Antlaşması’na göre belirlenmiştir.

6- Kapitülasyonlar

Tamamı kaldırılmıştır.

7- Azınlıklar

Lozan Barış Antlaşmasında azınlıklar Müslüman olmayanlar olarak ayırt edilmiştir.Tüm azınlıklar Türk uyruklu olarak kabul görülmüştür. Antlaşmanın 40. Maddesi şu şekildedir:

“Müslüman olmayan azınlıklara mensup Türk uyrukları,hem hukuk bakımından hem de uygulamada, öteki Türk uyruklarıyla aynı işlemden ve aynı güvenceden yararlanacaklardır.Özellikle giderlerini kendileri ödemek üzere,her türlü hayır kurumlarıyla, dinsel ve sosyal kurumlar, her türlü okullar ve buna benzer öğretim ve eğitim kurumları kurmak, yönetmek ve denetlemek, buralarda kendi dillerini serbestçe kullanmak ve dinsel ayinlerini serbestçe yapma konusunda eşit hakka sahip olacaklardır.”

8-Batı Trakya’da Bulunan Türkler

Anadolu ve Doğu Trakya’da bulunan Rumlar ile Yunanistan’da bulunan Türkler’in mübadele edilmeleri kararlaştırıldı.Buna İstanbul’da bulunan Rumlar dahil olmadı.

9-Savaş Tazminatları

I.Dünya Savaşı nedeni ile İtilaf Devletleri savaş tazminatlarından vazgeçti.Sadece Yunanistan tazminat olarak Karaağaç bölgesini verdi.

10- Osmanlı’nın Borçları

Osmanlı İmparatorluğunun borcu,Osmanlı imparatorluğundan ayrılmış olan devletler arasında paylaştırıldı.Türkiye’ye düşen bölümüne taksitlendirme yapılarak Fransız frangı olarak ödenmesi kararlaştırıldı.Düyun-u Ummiye idare heyetinde bulunan yenik Alman İmparatorluğu ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu temsilcileri idare kurulundan çıkarılmış ve kurum faaliyeti antlaşma ile birlikte yeni görevler verilmiştir. (Lozan Barış Antlaşması madde 45,46,47….55,56).

11-Boğazlar

Lozan Barış Antlaşmasında Boğazlar, en çok tartışılan en önemli konudur.Tartışmaların sonunda geçici bir çözüm getirilmiştir.Bu anlaşmaya göre içerisinde askeri olmayan gemi ve uçaklar barış zamanında boğazlardan geçebileceklerdir.Boğazların her iki yakasından askerler kaldırılıp, geçişi sağlamak amacıyla başkanı Türk olan uluslararası bir yönetim kurulu oluşturuldu ve bu düzenlemelerin Milletler Cemiyeti güvencesi altında sürdürülmesi için karar verildi.Böylece Boğazlar bölgesine Türk askerlerinin girişi yasaklandı.Bu hüküm,1936 yılında Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile birlikte değiştirildi.

12-Yabancı Okulları

Eğitimlerine Türkiye’nin belirleyeceği kanunlar doğrultusunda devam etmesine karar verildi.

13-Patrikhaneler

Dünya Ortodokslarının dini lideri durumunda olan patrikhanenin siyasi yetkileri olmayacak şekilde İstanbul’da kalmasına izin verildi.

Lozan Antlaşması’na göre Türkiye’nin sınırları.

12 Adalar Neden ve Ne zaman Kaybedildi?

12 Adalar Ege denizini çevreleyen ve yönetimi Yunanistan’a ait olan bir grup adaya verilen isimdir.Türkiye’nin Ege çevresinde bulunan 12 ada yaklaşık 400 yıl boyunca Osmanlı İmparatorluğunun idaresindeydi.

12 Ada ile ilgili Paris Barış konferansına,Türkiye’de resmen davet edilmişti.Fakat İsmet İnönü başkanlığında toplanan meclis konferansa gitmeme gibi bir karar aldı.İnönü “Savaşa girmeyen Türkiye’nin savaş sonunda herhangi bir çıkar peşinde olmayacağını ifade etmiştir.”

Bu durum Yunanistan’ın istediği gibi ilerlemekteydi.1947 yılında İtalya Paris Antlaşması imzalanarak şu madde onaylandı:”Bu antlaşmayla 12 ada silahsızlandırılmak şartı ile Yunanistan’a bırakılmıştır.”

Lozan Antlaşması Tam Metni

Kaynak:

Yeni Akit

sam.baskent.edu.tr