Coğrafya Yaşam

Taş Kesilen İnsanlar; POMPEİ

Pompei şehri İtalya, Napoli’nin 25 kilometre uzaklığında yer almakta.Bu şehir Vezüv Yanardağının patlaması ile lavlar altında kalarak taşlaşmıştır.

Miladi 63 yılında şiddetli bir zelzele ile yıkılmış, daha onarımı tamamlanmadan Miladi 79’da Vezüv yanardağının patlaması ile lavların ve küllerin altında kalarak kaybolmuştur.

M.Ö. 6. Yüzyılda Oks’lar tarafından kurulmuş olan şehir, M.Ö. 89 yılında Romalılar tarafından işgal edilmiş ve koloni haline getirilmiştir.Romalılar burayı M.S. 1. Yüzyılda eğlence merkezi haline getirdiler.

Yapılan kazılardan da anlaşıldığı gibi, zenginliğin akıl almaz boyuta gelmiş olduğu görülüyor.Bu şehir insanların görünce gözünü kapatacağı akıl almaz bir eğlence pazarı haline gelmişti.Akıl almaz ahlaksızlıkların yapıldığı bir şehir haline gelmişti.Pompei, M.S. 63 yılında büyük bir zelzele geçirdi.

Bu büyük zelzelenin ardından akıllanmayan bu insan topluluğu,gittikçe çoğalan tüm ahlaksızlıklarına devam etti.

M.S. 79 yılının Ağustos ayında Vezüv yanardağı kimse farkında olmadan patlar ve havadan taş, kaya parçası ve toprak yağmaya başlar.

Pompei’nin nüfusu o zamanlar 30.000 civarındadır.Bu taş ve kaya parçalarını gören halk şaşırmış bir durumda panik olarak kimse ihtiyar, çocuk demeksizin herkes kendini düşünerek kaçmak istediler fakat kaçacak bir yerleri yoktu.Yer yer 3-4 metreyi bulan küller vardı.Lavların çıkarmış olduğu kükürtlü buhar insanların hareket etmesini engelliyordu.Şarap pazarı denilen alanda toplanan insanlar o alanın çökmesi ile beraber öldüler.iki gün boyunca patlamalar sürmüş, lav yığıntıları 8 metreyi bulmuştu.Bu patlamada tahmini 2000 insan öldü.

Bu felaketin daha dramatik bir durumu da insanların ölürken bulunduğu haldi.Bulunan 2000 insan iskeletinden anlaşılıyor ki, çoğu çirkin işler yaparken ev harabelerinin altında kalmış, ağız ve burunlarına kül yığını dolarak ölmüşlerdi.

Bu felaketle alakalı olarak yaşananlar, Roma komutanı olan Pliny the Elder’in yeğeni olan Tacitus’a yazmış olduğu iki adet mektupta görülmektedir.

Pompei felaketinin gerçek yüzü, 1711 yılında köylünün biri tarafından toprağın kazılması esnasında bulunan iskelet kalıntıları ile görülmüştür.Daha sonraları ise düzenli bir şekilde yapılan kazı çalışmaları 1748 yılında başladı.Bu kazılarla birlikte Pompei’nin büyük bir kısmı meydana çıkarıldı.

1860 yılında Giuseppe Fiovelli İtalyan ilim adamı, taşlaşmış olan küllerin arasında bir boşluğa tesadüf eder ve buraya bir delik açarak içerisine sıvı alçı döktürür.Bu dökülen alçı donarak içerideki boşluğun kalıbını alırlar bununla birlikte insanların hangi şekillerde ölmüş olduğu meydana çıkmaktadır.

Bu kazı çalışmaları Giuseppe Fiovelli’nin çlmesinin ardından da devam ederek günümüze kadar gelmiş, böylece Pompei şehrinin büyük bir kısmı meydana çıkmıştır.

Bugün Pompei şehrini gezen insanlar, 2000 yıl önceki şehri olduğu gibi görebilmektedirler.Lavların altından çıkan bu şehir sokaklarıyla, evleriyle önemli bir turistik mekan haline gelmiştir.