Bilim & Teknoloji

Türbülans Nedir?

Türbülans Nedir?Neden Olur?

Türbülans üç şekilde meydana gelir. Bunlar, konveksiyon yani ısınma, bulutlar ve rüzgardır.

Isınma : Yerde bazı yüzeyleri (örneğin asfalt gibi) güneş ışınlarını atmosfere daha çok yansıtarak üzerlerinde bulunan havanın ısınmasını sağlar. Isınan hava hızla yükselmeye başlar. Yükseldikçe soğur ve sonunda çöker. Bu da yükselen ve alçalan bir hava hareketi meydana getirir. Düşük irtifalarda en sık rastlanan türbülans çeşididir. Sabah saatlerinde ve geceleri ısınma etkili olmadığından bu tür türbülansa rastlanmaz. Genellikle alçak irtifalarda etkili olur.

Bulut türbülansı: Bu tür türbülans en etkili, kümülüs formu bulutlarda meydana gelir ve genellikle yaz aylarında öğleden sonra rastlanır. Sıcak hava, soğuk havaya göre içinde daha çok nem barındırır. Sıcak ve nemli hava yükselerek içindeki su buharı gözle görünür bir bulut haline gelinceye kadar soğur ve bu soğuyan hava ısınıncaya kadar çökmeye başlar. Uçak bulutun içinden veya yakınından geçerse bu inişli çıkışlı hava nedeniyle irtifasında küçük değişiklikler meydana gelir. Bunu kasisli bir yolda giden otomobile benzetebiliriz.

Rüzgar türbülansı: Nehirde hızla akan su, önündeki kayalara çarpınca nasıl yön değiştiriyor ve akışını düzensizleştiriyorsa, rüzgarın da önüne çıkan dağlar veya yüksek binalar nedeni ile yönünde ve hızında değişiklikler meydana gelir. Bu değişim de uçağı rüzgar türbülansına maruz bırakır.

Türbülanstan nasıl korunabilirim?

Her yıl türbülans kazaları nedeniyle tüm dünyada ortalama 10 bin kişi yaralanıyor. Bu çok ciddi bir rakam. En çok yaralananlar ise kabin memurları. Servis için ayakta durmaları nedeniyle hızla gelişen bir türbülans sırasında sağa-sola veya uçağın tavanına çarparak çok sayıda kabin memuru yaralanıyor.

Türbülanstan sizi kurtaracak tek şey, koltuğunuza oturmak ve kemerinizi bağlamak. Ve uçuş sırasında çok fazla ayağa kalkıp dolaşmamak.

Türbülanstan düşen uçak var mı?

Öncelikle bu sorunun cevabı hayır. Pilotlar, uçuş öncesi planlamalarda türbülanslı veya gelişen hava hareketleri ile riske sahip bölgelerden uçmazlar. Havada ise radarlarından hava hareketerini takip edelerler. Genellikle CB olarak adlandırılan, elektrik yüküne ve yüksek türbalansa sahip bulutların içine girmezler. Bu bulutlarla aralarına belirli bir mesafe koyarak etraflarından dolaşırlar.