Ayın evreleri, Ay ve Dünyanın Güneş çevresindeki hareketlerinin sonucudur. Yıldızların konumuna bağlı olarak, ayın farklı bölümlerinin yansıdığını görüyoruz.

Bu hareketler Ay’ın evreleriyle temsil edilen döngülerde gerçekleşir. Bu aşamaların her birini belirleyen, Ay’ın Güneş tarafından aydınlatılan alanının büyüklüğüdür.

Ayın evreleri: yeni, büyüyen, dolunay ve azalan ay. Ay döngüsü 29 ila 30 gün sürer. 12 aydan oluşan ve her biri ortalama 30 gün süren takvimimizin temelidir.

Ay, dünyanın tek doğal uydusudur ve gezegenimize 368.730.60 km uzaklıktadır. Çapı, Dünya çapının % 27’sine karşılık gelir.

Ayın Evreleri Nasıl Oluşur?

Ay bir uydudur ve kendi ışığı yoktur, yani güneş ışığı sayesinde onu sadece Dünya’dan görebiliriz.

Ancak Dünya ve Ay sürekli olarak Güneş’in etrafında hareket ettikçe, zaman zaman aydınlatılmış yüzeylerinin farklı oranlarını görüyoruz.

Ayın Evreleri Nasıl Oluşur

Güneş tarafından aydınlatılan Ay’ın oranları ayın evreleri ile temsil edilir: yeni, büyüyen, dolunay ve azalan. Bu aşamaların her biri 7 ila 8 gün sürer ve toplam döngü 29 ila 30 gün sürer.

Bu aşamaların her birinin ne zaman gerçekleştiğini anlamak için Ay’ın Güneş’in etrafında nasıl hareket ettiğini bilmek gerekir.

Ay üç tür hareket yapar:

  1. Kendi ekseni etrafında döner.
  2. Dünya gezegeninin etrafında döner.
  3. Dünya ile birlikte Güneş’in etrafında döner.
Ayın Evreleri
Ayın Evreleri

Ay ve Dünya’nın güneş yörüngesindeki pozisyonlarına göre, her birinin kendine has özellikleri olan farklı aşamaları var:

Yeni Ay

Bu aşamada Ay, Güneş ile Dünya arasında konumlandırılır. Güneş ile aynı yönde olduğu için, Ay’ın Dünya’ya bakan yüzü aydınlanmamıştır ve bu nedenle zirvede onu görmek imkansızdır. Günler geçtikçe Ay, bir sonraki aşamaya girene kadar daha görünür hale gelir.

İlk Çeyrek (Hilal)

Ayın Dünya ile 90° açı oluşturduğu ve yüzeyinin ¼ değerini görebildiğimiz aşamadır. Ay’ın şekli yarım daire şeklindedir ve Ay’ın bu aşamada görünen tarafı, gözlemcinin hangi yarım küreyi gördüğüne bağlıdır. Güney yarımküre durumunda, Ay’ın dışbükey kısmı batıya işaret ediyor.

Dolunay

Dolunay, Dünya Ay ve Güneş arasında olduğunda gerçekleşir. Bu dönemde Güneş ışınları görebildiğimiz tüm yüze ulaşır, Ay gözlemci için tamamen aydınlatılır.

Son çeyrek (Azalan Ay)

Bu aşamada, Ay yarım daire şeklini alır, ancak Hilal’in karşı tarafındadır. Ayrıca azalan ay olarak da adlandırılır, bu aşamada, tekrar Dünya’dan 90° ‘de konumlandırıldığı için uydunun yüzeyinin ¼ olan kısmını görmek mümkündür. Ay, yeni olana kadar azalır ve yeni bir döngü başlatır.

Ay ve Güneş Tutulması

Güneş, Ay ve Dünya’nın üç gök cismi aynı hizalandığında tutulmalar meydana gelir.Bu hizalama Ay’ın ay tutulması dediğimiz Dünya’nın gölgesi tarafından gizlenmesine neden olabilir veya Güneş’i Ay’ın gölgesiyle, bu durumda güneş tutulması ile gizleyebilir.

Ay ve Güneş Tutulması
Ay ve Güneş Tutulması

Ay’ın tüm döngülerinde, üç gök cismi aynı hizadadır, ancak Ay’ın yörüngesi Dünya’nın dönme düzlemine göre 5° ‘de eğildiğinden, tutulmalar her ay gerçekleşmez.

Güneş tutulması için Güneş, Ay ve Dünya arasındaki uyum yılda ortalama iki veya üç kez olur.

Güneş Tutulması: Tam veya Parçalı

Tam tutulma, Ay güneşi tamamen kapladığında gerçekleşir, sadece dünyanın küçük bir kısmından görülebilir, yukarıdaki resimde gölgenin merkezi ve en karanlık noktasıdır. Bu yerde, tutulma sırasında gökyüzü sanki gece gibidir.

Parçalı tutulma, Ay Güneş’in sadece bir kısmını kapladığında meydana gelir. Dünyanın en geniş gölgesinden, görüntüdeki en açık gölgeyle temsil edilebilir.

Ay Takvimi

Ay takvimleri, ayın evrelerine dayanan ve 20.000 yıldan daha eski olan zaman kayıtlarıdır. Babiller ve Mısırlılar takvimlerini Ay’ın evrelerine göre inşa etmişlerdir.

Bugün İslami takvim olarak kullandığımız Hicri takvim tam olarak ay döngüsünü takip eder. Ayrıca 12 ay içermesine rağmen, kullandığımız Gregoryen takviminden 11 gün daha kısadır.

Ayın Evreleri ve Gelgit Etkileri

Okyanusların yükselen ve düşen sularının hareketi gelgit olarak bilinir, bu hareket ay evrelerinden etkilenir. Arıca, Güneş ve Dünyanın dönme hareketleri de gelgitlerin yükselişini ve düşüşünü etkiler.

Bu etki, Dünya ve Ay yerçekimi kuvveti tarafından çekildiğinden, Ay’ın bu etkisi, Ay’a hizalanmış uçlarda bir çıkıntı üreten Dünya şeklinde bir deformiteye neden olur. Bu çıkıntı Ay’ın çektiği ve gelgitlere neden olacak okyanus sularıdır.

Güneş ayrıca Dünya üzerinde yerçekimi kuvveti uygular, ancak Ay’dan daha azdır. Böylece, Güneş, Ay ve Dünya hizalandığında, etki çoğalır ve gelgit yükselir. Bu nedenle, yüksek gelgitler, yıldızların hizalanması meydana geldiğinde yeni ay ve dolunayın evrelerine karşılık gelir.

Ay ve Güneş aralarında dik bir açı oluşturduğunda, vücutların çekiciliği nötralize edilir ve gelgit olur. Yıldızların bu konumlandırılması Hilal ve Azalan aylara karşılık gelir.

Düşük ve yüksek gelgitlerin meydana geldiği zaman ve yer Dünya’nın dönme hareketine, yani kendi ekseni etrafındaki harekete bağlıdır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz