Edebiyat & Sanat

Bozkırın Tezenesi; Neşet Ertaş

Bozkırın-Tezenesi-Neşet-Ertaş

Neşet Ertaş,Türk Halk Müziği’nin efsane sanatçısı ve ozanı.Abdallık geleneğinin son temsilcisi.Halk arasında ona “Bozkırın Tezenesi” denmiştir.Neşet Ertaş, 1948 yılında Kırşehir’in Çiçekdağı’na bağlı Abdallar köyünde doğdu.Babası Muharrem Ertaş, Orta Anadolu Türkmen müzik geleneğinin bilinen en güçlü temsilcilerinden biridir.

14 yaşındayken İstanbul’a geldi ve babasının yazdığı “Neden Garip Garip Ötersin Bülbül” adlı türküyle ilk plağını çıkardı.İstanbul’daki plak, kaset konser çalışmalarını bitirdikten sonra Ankara’ya yerleşti.Ankara radyosunda görev yaptı.Ankara’da çalıştığı sırada Leyla hanımla evlenerek 3 çocuk dünyaya getirmiştir.7 yıl sonra eşinden ayrılmış ve sağlık sorunları nedeni ile Almanya’ya yerleşmiştir.2000 senesinde verdiği bir İstanbul konseri sonrasında geri döndü.

Ertaş eserlerinin birçoğunda Garip mahlasını kullanmıştır.Kendisine ait üslubu ile hem saza hemde sese olan hakimiyeti ile kısa zamanda tanımmış ve şöhreti yakalamıştır.

Neşet Ertaş, Anadolu Abdallarının en büyük temsilcisidir.Abdallar kendine has yaşantısı ile Türk kültür hayatındaki işlevlerini devam ettirmektedir.Abdalların Türk kültürüne birçok katkısı vardır ve bunlar göz ardı edilemez.

Bir yaratmış Allah tüm insanları
Ayrılık fesadın sözünden olur
Ayrı görme gel şu insanoğlunu
Her niyet kişinin özünden olur

Güneşi bir kuvvet karaldır mı hiç
Allah sevmediğini yaratır mı hiç
İnsan olan insan’ darıltır mı hiç
Haksızlık haksızın yüzünden olur

İnsana aşığım Hak özümdedir
Garib’im özümde hem sözümdedir
Ruhunun aynısı bak yüzündedir
Hakikat insanın gözünden olur

Ertaş, sanatı, kişiliği, dili ve şivesi ile yerel ve mahalli olmasına rağmen evrensel değerlerin sesidir.Temsilcisi olduğu büyük ve köklü geleneği kendine has üslupla günümüze uyarlamış, buda onu önce ulusal sonra uluslararası şöhrete taşımıştır.Sanatı ve eserleri halk müziği kültürü açısından da incelenmiştir.

Her türlü ezgiyi büyük bir ustalıkla icra etmiş, daha çok bozlak denilen bir tür uzun havayla ünlenmiştir.Dünya tarihinde önemli bir yere sahip olan Anadolu Türk Müzik Kültürü, nitelik ve nicelik bakımından Abdallıkla birlikte dünya müzik tarihine zenginlik katmıştır.Neşet Ertaş, “Gölgede kalanın gölgesi olmaz diyerek güneşe çıkmış,hamlıktan kurtulmak için yanmayı tercih etmiştir.”

Kendinden sonraki kuşaklara kendinden öncekilerin anlattıklarını yeni bir nefesle anlatmıştır.Sanatındaki kalitesiyle ve yaşamındaki mütevazilik ile gönüllerde taht kuran Ertaş, 25 Eylül 2012’de İzmir’de tedavi gördüğü hastanede vefat etmiştir.

Bir anadan dünyaya gelen yolcu
Görünce dünyaya gönül verdin mi
Kimi böyük kim böcek kimi kul
marak edip heçbirini sordun mu
Bunlar neden nedenini sordun mu

İnsan ölür ama uruhu ölmez
Bunca mahlukat var heç biri gülmez
Cehennem azabı zordur çekilmez
Azap çeken hayvanları gördün mü

Insandan doganlar insan olurlar

Hayvandan doganlar hayvan olurlar
Hepiside bu dünyaya gelirler
Ana haktır sen bu sirra erdin mi

Vade tekmil olup ömrün dolmadan
Emanetçi emaneti almadan
Ömrüyün bağının gülü solmadan
Varip bir canana ikrar verdin mi
varip bir cananın kulu oldun mu

Garip bülbül gibi feryat ederiz
Cehalet(cahiller) elinde küskün kederiz
Hep yolcuyuz böyle geldik böyle gideriz
Dünya senin vatanın mı yurdun mu.

Devlet Sanatçılığını Kabul Etmedi

Ertaş, Süleyman Demirel döneminde kendisine teklif edilen “Devlet Sanatçısı” unvanını “Ben halkın sanatçısı olmayı daha çok önemsiyorum.” diyerek reddetti.

Kendisine 2011 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından Fahri Doktora ödülü verilmiştir.

Prof.Dr Erol Parlak, Ertaş’ın hayatını ve eserlerini bir araya getirerek 2 ciltlik bir kitapta toplamıştır.

Neşet Ertaş’ın Bazı Albümleri

Ertaş, yaşamı boyunca 400’den fazla albüm çıkarmıştır.Bunlardan bazıları;

  • Kendim Ettim Kendim Buldum
  • Kibar Kız
  • Gel Gayri Gel
  • Zahidem
  • Türküler Yolcu
  • Gönül Dağı
  • Niye Çattın Kaşlarını
  • Kova Kova İndirdiler Yazıya
  • Gurban Olduğum
  • Ağla Sazım
  • Hata Benim
  • Mühür Gözlüm
  • Altın Ezgiler
  • Ölmeyen Türküler 2 ve 3
  • Yar Gönlünü Bilenlere
  • Benim Yurdum

Yazı hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?

Send this to a friend